Zoekbeeld:

Tienarmige inktvis. Mariene soort. Aan de kop zitten 5 paar armen, waarvan één paar langer is. Het lichaam is breed en afgeplat. Het is geheel omzoomd met een franje-achtige vin. De grote kop heeft opvallende ogen en 5 paar relatief korte tentakels. Er is een inwendige schelp (rugschild) dat vooral uit kalk bestaat. Paait in het voorjaar in de Oosterschelde. Dieren spoelen zelden, eieren nu en dan, rugschilden zeer regelmatig op het strand aan.

Kenmerken:

Afmetingen: Totale lengte tot ca. 40 cm.
Lichaamskleur: De huid van het dier is zeer variabel van kleur en bevat veel pigmentcellen. Door deze pigmentcellen kan het dier zeer snel van kleur wisselen en ook stemmingen aangeven. Tijdens de paaitijd kan het dier o.a. zebra-achtige streeppatronen vertonen.
Lichaamsvorm: Het lichaam is breed en afgeplat, De grote kop heeft opvallende ogen. Aan de basis van de armen bevind zich een snavelvormige bek.
Armen: Het dier heeft 5 paar tentakels. 4 paar zijn relatief kort en één paar is veel langer, met aan het uiteinde een lepelvormige verbreding. Deze doen dienst als vangarmen voor prooi.
Vinnen: Geheel omzoomd door een franje-achtige vin.
Eieren: De urnvormige eieren worden door het vrouwtje stuk voor stuk vastgeknoopt aan uitstekende voorwerpen. Ze worden door middel van haar inkt gekleurd, waardoor ze er zwart uitzien. Wanneer de inkt op is, kan het voorkomen dat er eitjes worden afgezet die transparant zijn. Hierdoor is de ontwikkeling van het embryo ook te zien.

Te verwarren met:

Geen andere inheemse inktvis.

Areaal en verspreiding:

Algemeen langs de Nederlandse kust, vooral in de zomer. In het voorjaar en de vroege zomer in de Oosterschelde voor de voortplanting.

Recente veranderingen
De afgelopen jaren (en zeker in 2025 en 2026) signaleren waarnemers in Zeeland een opvallende verschuiving. De grote volwassen Sepia’s, die vroeger in het voorjaar vaak dominant aanwezig waren, lijken gemiddeld kleiner te zijn. Daarnaast lijkt het voortplantingsseizoen langer te worden: dieren die vroeger vooral in het voorjaar eieren afzetten, lijken nu soms maandenlang actief te blijven of misschien wel een tweede voortplantingspiek door te maken. Wat daar precies achter zit, is nog niet volledig duidelijk. Tot de mogelijke factoren die invloed kunnen hebben behoren veranderingen in watertemperatuur, voedselbeschikbaarheid, overleving van jonge dieren en veranderingen in het ecosysteem. Omdat sepia’s een korte levenscyclus hebben, kunnen veranderingen in één seizoen al snel zichtbaar worden en zich vertalen in de grootte en aantallen van volwassen dieren. Ook in het aanspoelen en de grootte van Sepia-rugschilden (zeeschuim) op onze stranden werkt dit door.

Juist daarom zijn jaarlijkse waarnemingen belangrijk. Zowel die van duikers van het Monitoringproject Onderwater Oever (MOO), als van de diverse trajecten van het Strandaanspoelsel Monitoring Project (SMP) op onze stranden. De jaarlijke terugkeer van de Zeekat of Sepia is niet alleen een prachtig natuurverschijnsel, maar ook een venster op de veranderingen die zich onder water afspelen.

Habitat en ecologie:

Mariene soort. De dieren leven in alle Nederlandse zoute wateren. Tijdens de voortplanting komen ze vaak massaal naar de ondiepe kustwateren waar de eitjes worden afgezet op alles wat maar uitsteekt boven de bodem. Dit om de eitjes van voldoende zuurstof te voorzien, gedurende de ontwikkeling. Duikers helpen vaak door bijvoorbeeld bamboestokjes of rekjes uit te zetten. Buiten de voortplantingstijd zien we alleen juveniele dieren aan de kust.

Literatuur:

• Bruyne, R.H. de, S.J. van Leeuwen, A.W. Gmelig Meyling & R. Daan (red.), 2013. Schelpdieren van het Nederlandse Noordzeegebied. Ecologische atlas van de mariene weekdieren (Mollusca). Tirion Uitgevers, Utrecht en Stichting Anemoon, Lisse 414 pp.
• Bragt, P.H. van, 2014. Inktviseieren met Pasen. Spuisluis.

Auteurs:

Mat Vestjens (2013)
[B. Oonk, jan. 2014; IvL feb. 2014]

NadereInformatie:

- Invoeren MOO-gegevens volg link MOO-invoerportaal
- Kaart waarneming zeekat tussen 1997 - 2015 door telmee.nl volg link Waarnemingen telmee.nl 1997 t/m 2015.
- Kaart waarneming zeekat tm 2016 door waarneming.nl volg link Waarnemingen waarneming.nl
- Kaart waarneming zeekat 1997 - 2015 door telmee.nl volg link Waarnemingen waarneming.nl 1997-2015

Aphia ID:

141444

Gebied:

Nederland

Biotoop:

Zoutwater

Project:

MOO

Gerelateerde soorten:

Dwerginktvis
Zeekat